Sláinte chugatsa agus breis!

An athsmmaoineamh do shláinte?

Nuair a bhíonn do lá á phleanáil agat (má bhíonn sé á phleanáil agat) an smaoiníonn tú go sonrach ar do shláinte? An mbíonn tú ag smaoineamh ar na rudaí ar fad a bheidh ort a dhéanamh a bhaineann le gnáthamh an tsaoil sa bhaile nó agus tú i mbun oibre? An bhfuil cúram do shláinte féin á chur isteach agat sa mhachnamh faoin lá atá romhat nó an rud é a thagann isteach nuair a bhíonn gach aon rud eile déanta? Má bhíonn an t-am agat? Athsmaoineamh.

Photo by Pixabay on Pexels.com

An mbraitheann an cúram sláinte seo ar cúinsí eile ar nós am, an aimsir, lá na seachtaine, buairt atá ort, argóint a bhí agat an oíche roimh ré?

Rómhinic, measaim go gcuirtear ár sláinte féin ar an méar fhada nó in áit na leathphingine i gcomparáid le dualgaisí ‘tábhachtacha’ an tsaoil.  Tá orm a bheith soiléir ar an bpointe seo; ní dóigh liomsa go bhfuil aon rud níos tábhachtaí ná sláinte phearsanta an duine. Do shláinte. Cuirim san áireamh gan amhras sláinte coirp agus intinn anseo. Mens sana in corpore sano. Corp folláin agus aigne fholláin.  Ach, an bhfuil smacht agat ar do shláinte? An bhfuil sé mar thosaíocht i do shaol? Nó, an bhfuil laethanta, seachtainí, blianta go bhfágann tú le seans é?

Rud amháin atá cinnte sa saol ná go dteipfidh ar an tsláinte againn go léir, luath nó mall. Ar nós gluaisteán atá ag dul in aois agus a thugann mórán trioblóide don mheicneoir, bíonn orainne dul níos minicí, b’fhéidir go dtí an dochtúir.  Tugtar cuairt ar an dochtúir de ghnáth nuair a bhíonn fadhb. Nuair a bhíonn rud le leigheas. Ach, an leor sin?

Má ghlacann tú leis nach bhfuil aon ní níos tábhachtaí sa saol ná an tsláinte, conas a léiríonn tú é sin ó lá go lá? Cá bhfuil sé le feiscint? Nó an amhlaidh go bhfuil tú ag treabhadh leat, buíoch as an tsláinte atá agat, agus ag súil go leanfaidh sé? ‘Tá an t-ádh liom’ a deir tú leat féin. Bhuel, tá an t-ádh leat. Ach, an bhfuil tú sásta smacht ar bhunchloch do bheatha a fhágaint le seans?

Is cuimhin liom tamall ó shin a bheith amuigh ag rith agus cheistigh comharsain liom cad chuige a bhí an traenáil á dhéanamh agam? An raibh comórtas ag teacht? Tá’s agat go maith an freagra a bhí agam; ‘Ag traenáil don saol!’ Ach, nach ait go gceaptar go bhfuil sprioc éigin sheachtrach uainn le bheith gníomhach? Go bhfuil cuspóir éigin eile mar bhunús ar aon chleachtas a chuireann feabhas ar do shláinte? Nach leor é go bhfuil tú ag iarraidh a bheith sláintiúil?

Measaim go mbaineann mórán den smaointeoireacht dhiúltach faoin meon seo leis an ngnó a bhaineann le haire a thabhairt dod’ shláinte. Toisc gur gnó ollmhór é, táthar ag díriú ar mhargadh ina ndéantar náiriú ar dhuine le tabhairt faoin ngníomh. Agus, ‘sé an táirgeadh atá á dhíol réiteach na faidhbe.

Le bheith soiléir, má tá fonn ort aire a thabhairt dod’ shláinte, ní gá faic a cheannach. Ní gá síntiús a thabhairt d’aon duine. Ní gá brioscaí speisialta a ithe ná bróga nua a cheannach.

Cad atá le déanamh? Tabhair tosaíocht dod’ shláinte roimh aon rud eile. Roimh AON rud eile.

Photo by Madison Inouye on Pexels.com

Cur sa phlean lae atá agat é – roimh aon rud eile. Ná bíodh do shláinte mar ‘rud a dhéanfaidh tú ar ball’ nó ‘má thrimíonn sé suas’. Bíodh sé mar an rud is tábhachtaí a bheidh i do shaol gach lá. Mar, is é an rud is tábhachtaí é.

Bhuel, cá dtosófá, mar sin?

Tá táscairí folláine atá cloiste nó léite agat go minic. Níl aon argóint faoin tábhacht a bhaineann leo. Ach, toisc nach mbímid ag tabhairt tosaíochta dóibh, ní éiríonn linn iad a dhéanamh nó tarlaíonn siad uaireanta agus ní tharlaíonn siad uaireanta eile. Ar na táscairí seo tá;

Codladh. 

Tá’s agat gur chóir duit dóthain codlata a fháil (7-9 n-uair a chloig) agus má éiríonn leat é sin a fháil gach oíche nó go rialta, tá bunchloch iontach agat don tsláinte. ‘Tosach sláinte an codladh’ a deir an seanfhocal.  Ach, muna bhfuil dóthain codlata á fháil agat, an féidir leat rud éigin a dhéanamh faoi?

Tá’n t-uafás scríofa ar an ábhar agus nílim chun iarracht a dhéanamh é a chur anseo ach, tá cúpla rud simplí le déanamh.  Ná tabhair an guthán isteach sa seomra codlata. Ná bíodh teilifís ann ach an oiread. Má tá am faoi leith go mbeidh ort a bheith dúisithe ar maidin, téir a chodladh in am cuí a thabharfaidh an seans duit 7-9 nuair a fháil. Oibríonn na meáin id’ choinne ar an gceann seo. Teastaíonn ón teilifís tú a choimeád do chlár amháin eile. Tá píosa nuachta eile a chaithfidh a bheith ar eolas agat ó do ghuthán. Ach, beidh sé ar fad ann an lá dár gcionn. Nach mbeidh?

Photo by u0410u043bu0435u043au0441u0430u043du0434u0430u0440 u0426u0432u0435u0442u0430u043du043eu0432u0438u045b on Pexels.com

Uisce.

Níl dóthain uisce á ól ag formhór againn.  Ba chóir dúinn idir 2 agus 3 lítear in aghaidh an lae a ól.  Muna bhfuil taithí agat air, is féidir leis a bheith deacair ach molaim buidéal 500ml a bheith agat. Ól go luath – roimh aon rud eile a ithe ná a ól agus ól go minic.  Bíonn tart orainn agus ceaptar gur ocras atá i gceist. Cabhraíonn uisce linn dúiseacht i gceart agus lenár n-intinn feidhmiú níos éifeachtaí. Ól uisce. Agus ná fág le seans é.

Bia Folláin.

‘Sé an trua go bhfuil bia chomh nasctha le drochnósanna, náire, earnáil na n-aistí bidh 7rl. Níl sa bhia ach breosla don chorp.   Tá an domhain mhór d’eolas ann faoin mbia ach, má smaoiníonn tú ar mar bhreosla duit féin, seans go n-athróidh tú do mheon faoi.  Is cóir dóthain a chur isteach i rith an lae le gur féidir leat feidhmiú go héifeachtach.  Ní churfeá an iomad díosail isteach id’ ghluaisteán. Ná, ní chuirfeá méid gann ann le dul ar thuras. Agus, gan amhras, ní chuirfeá droch-díosal ann ach an oiread.

‘Sé capall na hoibre an bia. Ach, muna bhfuil obair á dhéanamh?

Cad atá le déanamh? Ith dóthain bia fholláin. Sin é.

Photo by Pixabay on Pexels.com

Bog do Chorp.

Níor cruthaíodh an corp le bheith ina shuí ar feadh ocht nó deich n-uaire in aghaidh an lae.  Is ainmhithe sinn gur gá dúinn bogadh amuigh faoin aer. Níor tháinig mórán d’athrú orainn mar ainmhithe le céad bliain anuas ach, tá ár nósanna thar a bheith difriúil. Shiúl ár seantuismitheoirí aon rud idir 10 agus 15 míle in aghaidh an lae ar an meán sa ghnáth lá. Ní raibh na roghanna iompar acu agus bhí obair fisiciúil lárnach sa lá.

Tá orainne cinneadh a thógaint an bogadh sin a chur i rithim an lae, d’aon ghnó. Tá mórán againn ag siúl sa nádúr. Is iontach an rud é seo. Bímis cinnte go dtarlaíonn sé d’aon ghnó seachas ‘má bhíonn an t-am agat’.

Nasc Daonna

Is ainmhithe sóisialta sinn. Mhaireamar go dtí seo ar scáth a chéile. Tá sé chomh héasca anois fanúint amach ó dhaoine ach, níl sé go maith dúinn. Tá orainn nasc a choimeád le daoine. Glaonna gutháin. Labhairt led’ chomharsain. Am led’ chlann.

Machnamh

Tá fianaise ann go gcabhraíonn cleachtas machnaimh le folláine intinne agus coirp. Má leanann tú nós laethúil de cúig nó deich nóiméad machnaimh, tiocfaidh feabhas ar do mheon aigne agus ar d’fholláine go hiomlán.  Machnamh buíochais is ea áit mhaith le tosnú mar go bhfuil leigheas sa bhuíochas chomh maith.

Tá an t-uafás eile go bhféadfaí a chur leis an liosta seo gan amhras. Ní saineolaí leighis mé.

Ach, má cheapann tú go bhfuil do shláinte tábhachtach, sé seo a mholaim.

Déan spás i do lá leis na nósanna folláine thuas, nó cuid acu, a leanúint. Déan é seo sula gcuireann tú tascanna eile an lae ann.

Cad atá i gceist agam?

Mholfainn siúlóid leath uair a chloig a bheith i gcloch id’ lá. Muna gceapann tú go bhfuil an t-am agat, is féidir dúiseacht leath uair níos luaithe ar maidin agus beidh an t-am agat. Déan am le glaoch a chur ar dhuine éigin gach lá. Tóg ceann den bhia atá á ithe agat, cathain agus cén cúis. Uaireanta bímid ag ithe mar go bhfuillimd díomhaoin!

Ach, an príomh rud le déanamh ná aire a thabhairt duit féin. Bí cineálta leat féin. An cineáltas is fearr ná aire a thabhairt dod’ shláinte!

Podchraoladh

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s